STT	Nội dung	Trang
1	Đặt vấn đề	3-4
2	Giải quyết vấn đề	5-6
2.1	Cơ sở lí luận của vấn đề	5-6
2.2	Thực trạng của vấn đề	6
2.3	Các biện pháp tiến hành giải quyết	7-14
2.4	Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm	15
3	Kết luận	16-17
4	Tài liệu tham khảo

 
1. Đặt vấn đề
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là đưa đến cho trẻ một chân trời mới của nghệ thuật văn chương. Đây là thế giới mới của cuộc sống thực tại bao gồm thiên nhiên xã hội con người được diễn tả, biểu đạt, truyền đạt trong các hình thức đa dạng độc đáo. Văn học nói về thế giới loài vật cỏ cây hoa lá mọi hiện tượng thiên nhiên vũ trụ mà trẻ nhìn thấy được cũng nói về những gì gần gũi trong môi trường sống của trẻ như làng quê cánh đồng, phiên chợ, lớp học…nó còn là nghệ thuật ngôn từ, dùng ngôn từ làm chất liệu có thể mang những cái đẹp cái hay của con người của thiên nhiên, của xã hội hành vi cho tất cả mọi người. Phản ánh con người và cuộc sống xã hội với những biểu hiện tư tưởng một cách toàn diện và trực tiếp. Nó giúp chúng ta nhìn thấy được một bức tranh vui tươi trong sáng không khí lao động không mệt mỏi của con người một bức tranh sôi động náo nhiệt trong hiện tại.
Văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo. Văn học là một hoạt động có vị trí đặc biệt quan trọng nhằm thực hiện phát triển mục tiêu giáo dục và đào tạo nói chung và giáo dục trẻ mầm non nói riêng. Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng óc sáng tạo. Vì vậy việc đem lại những tác phẩm là việc làm rất cần thiết và quan trọng. Đặc biệt khi cho trẻ làm quen những tác phẩm những bài thơ, câu chuyện phải dạy trẻ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp trẻ phải hiểu nội dung tác phẩm hiểu các nhân vật trong câu chuyện từ đó giúp trẻ bộc lộ khả năng của mình kể chuyện được tốt hơn sáng tạo trong quá trình kể chuyện diễn cảm. Đem văn học dạy cho trẻ ở lứa tuổi Mầm non sẽ giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ phát triển trí tưởng và phát huy tính tích cực của trẻ giáo dục những tình cảm lành mạnh trong sáng. Văn học có tác dụng giáo dục tâm hồn trẻ thơ. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thực hiện nhiệm vụ trọng tâm giáo dục thẩm mỹ. Phát triển ngôn ngữ góp phần phát triển toàn nhân cách trẻ. Tiếp xúc với tác phẩm văn học trẻ được tiếp xúc với vốn từ tiếng việt học cách phát âm đúng tích lũy vốn từ nghệ thuật học những mẫu câu hoàn hảo, sinh động, giàu sức biểu cảm. Qua đó các em yêu mến, trân trọng tiếng nói thông qua những tác phẩm văn học góp phần phát triển trí tuệ, tình cảm, đạo đức làm phong phú đời sống tinh thần cho trẻ những ấn tượng đẹp đẽ về những hình tượng nghệ thuật tác phẩm sẽ thúc đẩy ham muốn sáng tạo nghệ thuật của trẻ. Những câu chuyện kể tranh vẽ mô hình mô phỏng chính là sự thể hiện thế giới bên trong là nhu cầu tự thể hiện mình của trẻ.
 Như vậy mỗi chúng ta thấy được tầm quan trọng của giáo viên trực tiếp giảng dạy tại lớp khi cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học những câu chuyện bài thơ nhằm giáo dục cho trẻ biết yêu vẻ đẹp của quê hương đất nước, tình yêu thương con người, làm giàu vốn từ phát triển ngôn ngữ cho trẻ đặc biệt là trẻ biết thể hiện cảm xúc thể hiện cử chỉ điệu bộ ngữ điệu khi kể chuyện diễn cảm những câu chuyện cổ tích, truyền thuyết, chuyện hiện đại….
          Là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại lớp mẫu giáo nhỡ C với đối tượng 4-5 tuổi tôi nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học thông qua hoạt động kể truyện diễn cảm góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ đặc biệt là phát triển ngôn ngữ là cơ sở đầu tiên trẻ lĩnh hội kiến thức cho những năm học tiếp theo làm tiền đề cho trẻ 5 tuổi khi bước vào bậc tiểu học. Tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện diễn cảm tại lớp mẫu giáo nhỡ C trường mầm non Hoa Mai” . Để tìm ra những cách giải quyết hay nhất áp dụng đối với trẻ của lớp mình giảng dạy nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và hoạt động cho trẻ làm quen với văn học nói riêng. 
2. Giải quyết vấn đề
      2.1 Cơ sở lí luận
      Văn học là bộ môn nghệ thuật thể hiện khía cạnh của cuộc sống theo những cách riêng. Ở đó, mỗi nội dung mở ra cho trẻ những hiểu biết về cuộc sống, về thiên nhiên về sự tương tác của con người với con người và con người với thế giới xung quanh hình thành cho trẻ sự phong phú trong tưởng tượng và giàu cảm xúc, trẻ cảm nhận tốt và sử dụng tốt tính trong sáng của từ ngữ và cung bậc cao nhất của nó là ngôn ngữ nghệ thuật, giàu hình ảnh giàu cảm xúc và nhạc điệu khi đọc làm cho người nghe có cảm xúc và sự liên tưởng.
      Đọc là hoạt động lĩnh hội, tiếp nhận thông tin qua các văn bản viết là hình thức giao tiếp bằng chữ viết. Trong đời sống xã hội văm hóa đọc tồn tại ở mọi lúc mọi nơi. Đọc thư từ, đọc báo chí, đọc sách vở. Đọc các thông tin trên ti vi… tùy theo nghề nghiệp hoạt động đọc ở mỗi người cũng có những mục đích khác nhau. Đối với người đi học thì đọc là hoạt động học tập. Đối với các nhà khoa học đọc là một hoạt động nghiên cứu, đối với các phát thanh viên đọc là hoạt động truyền tin đến hàng triệu người nghe, ngoài ra đọc còn là nhu cầu giải trí.
      Ở trường Mầm non công việc giảng dạy và giáo dục trẻ phần lớn dựa vào chương trình. Đối với học sinh các cấp học khác. Sách là người thầy thứ hai đối với học sinh, còn đối với trẻ mầm non đồ dùng đồ chơi là sách giáo khoa của trẻ. Thông qua đọc sách học sinh được mở rộng hiểu biết về thiên nhiên về cuộc sống con người về văn hóa văn minh về phong tục tập quán của các dân tộc trên thế giới. Còn thông qua đồ dùng đồ chơi tranh ảnh đã giúp trẻ lĩnh hội kinh nghiệm, tiếp thu tri thức kỹ năng kĩ sảo và tìm hiểu về thế giới xung quanh. Để dạy trẻ mầm non làm quen với tác phẩm văn học và thể hiện tác phẩm một cách diễn cảm giáo viên phải biết kể mẫu và kể diễn cảm cho trẻ nghe. Đòi hỏi mỗi giáo viên phải rèn luyện kỹ năng kể chuyện diễn cảm tốt nhất đạt chuẩn cho trẻ noi theo.
      Kể chuyện diễn cảm là hình thức kể chuyện thành lời đạt được yêu cầu đúng cốt chuyện yêu cầu về ngữ điệu và sự kết hợp giữa ngữ điệu với các yếu tố kèm ngôn ngữ như nét mặt cử chỉ, điệu bộ động tác thể hiện nội dung hành động nhân vật trong chuyện, ánh mắt góp phần diễn tả nội dung câu chuyện và thu hút người nghe vào từng tình tiết câu chuyện. Với những câu chuyện kể diễn cảm ta hãy giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể lời thuật phân biệt giọng điệu khắc họa sự giống nhau của tình huống và lời nói của nhân vật. Bước đầu giúp trẻ nhận ra sự khác nhau giữa ngôn ngữ chuyện với ngôn ngữ đời thường. Qua tác phẩm văn học trẻ quen dần tính chất nhiều nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn học. Trẻ dần dần hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn truyền đạt.
      Dẫn dắt trẻ vào thế giới văn học qua những câu chuyện lời kể diễn cảm là nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non thông qua các hoạt đông phát triển ngôn ngữ của cô giáo. Bới đó là sự dẫn dắt và mở cửa cho con người ngay từ những bước đầu tiên đi vào thế giới của kho tàng văn chương. Sự tiếp xúc thường xuyên với tác phẩm văn học được chọn lọc sẽ kích thích sự nhạy cảm thẩm mỹ ở trẻ đồng thời phát triển thái độ sáng tạo ngôn ngữ cùng như hội họa. Văn học còn góp phần vào việc phát triển trí tuệ tình cảm đạo đức hình thành những phẩm chất nhân cách đầu tiên cho trẻ.
      2.2 Thực trạng vấn đề
      Lớp Mẫu giáo Nhỡ C có tổng số 38 cháu trong đó có 21cháu nam và 17 cháu nữ. Nhìn chung các cháu đều nhanh nhẹn tự tin, khả năng tiếp thu kiến thức tốt và sẵn sàng tham gia các hoạt động do cô giáo tổ chức các giờ học trong và ngoài lớp. Một số cháu ngôn ngữ mạch lạc diễn đạt tốt phát âm chuẩn nói đủ câu dùng đúng từ trong hoàn cảnh. Phụ huynh trong lớp đa số là nhiệt tình ửng hộ và chủ động phối hợp với giáo viên trong các hoạt động của lớp và nhà trường. Tuy nhiên khi thực hiện đề tài tôi thấy một số thuận lợi và khó khăn cơ bản như:
* Thuận lợi
Được sự chỉ đạo sát sao và kịp thời của cán bộ chuyên môn phòng Giáo dục Ban Giám Hiệu nhà trường về công tác đổi mới nội dung phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục trong ngành giáo dục thành phố và nhà trường. Đầu tư cơ sở vật chất cung cấp đầy đủ về tài liệu sách tham khảo…
Bản thân tôi có trình độ chuyên môn chuẩn có kinh nghiệm và năng lực trong giảng dạy, nhiệt tình yêu nghề mến trẻ tích cực học hỏi bạn bè đồng nghiệp về chuyên môn được tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn do Phòng, Sở Giáo dục tổ chức.
Học sinh trong lớp nhận thức tương đối đồng đều có kiến thức kỹ năng tốt nhanh nhẹn tự tin ngôn ngữ mạch lạc, diễn đạt tốt.
Đa số các bậc phụ huynh quan tâm chủ động phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong việc học tập của con. Nhiệt tình tham gia ủng hộ các hoạt động của lớp của nhà trường.
Cơ sở vật chất của lớp đảm bảo kiên cố đủ diện tích ánh sáng và các trang thiết bị hiện đại phục vụ các hoạt động giáo dục của lớp.
* Khó khăn
Một số trẻ còn chưa được qua lớp mẫu giáo bé nên khi vào học trẻ chưa được làm quen với bộ môn, chưa thuộc nhiều câu chuyện.
Nhiều trẻ còn nhút nhát ít tham gia vào hoạt động tập thể, không dám nêu lên ý kiến riêng của mình.
Một số trẻ về ngôn ngữ khi nói phát âm còn ngọng chưa rõ câu rõ tiếng ngôn ngữ hạn chế khi diễn đạt.
Khả năng ghi nhớ để thuộc và kể chuyện còn hạn chế
          Số ít các bậc cha mẹ trẻ chưa thường xuyên quan tâm đến việc giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các câu chuyện kể dẫn đến hạn chế việc việc phát huy tính sáng tạo của trẻ trong quá trình dạy học của giáo viên.
         
 
 
2.3 Các biện pháp tiến hành giải quyết vấn đề
      Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục nhóm lớp.
      Để thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện diễn cảm cho trẻ tại nhóm lớp mình việc đầu tiên khi thực hiện đề tài tôi dựa trên tình hình thực tế của nhóm lớp khả năng nhận thức, ngôn ngữ của học sinh trong lớp để lựa chọn những câu chuyện hay dễ nhớ, dễ thuộc nhiều hội thoại hấp dẫn phù hợp lứa tuổi khi thực hiện xây dựng kế hoạch gồm kế hoạch thực hiện chuyên đề, kế hoạch chủ nhiệm nhóm lớp, kế hoạch giáo dục hàng ngày. Lựa chọn các nội dung câu chuyện  phù hợp xây dựng với từng loại kế hoạch với từng chủ đề chủ điểm xuyên suốt trong năm học. Lựa chọn những câu chuyện ngắn dễ thuộc dễ thể hiện qua giọng kể của trẻ ở giai đoạn đầu năm học, những câu chuyện dài nhiều tình tiết hội thoại phức tạp sẽ xây dựng và tổ chức cho trẻ vào cuối năm học.
      Ví dụ: Chủ điểm Trường Mầm non câu chuyện “ Gà tơ đi học”
                 Chủ điểm Bản thân câu chuyện “ Hoa mào gà, dê con nhanh trí…”
                     Chủ điểm Gia đình câu chuyện “ Gấu con chia quà”
          Đối với kế hoạch tháng giáo viên cần xây dựng kế hoạch ngắn gọn xác định nhiệm vụ cần trợ giúp để giúp trẻ tiếp cận tốt với hoạt động văn học thông qua việc kể chuyện diễn cảm các câu chuyện trong chủ đề phát triển dần nội dung chuyện từ dễ đến khó, nội dung câu chuyện khả năng phối hợp các cử chỉ điệu bộ giọng kể phát triển tính chủ động và sáng tạo của trẻ trong khi kể chuyện cho cô và các bạn cùng nghe. Tuy nhiên trong thời gian một chủ điểm lớn giáo viên cần tập trung vào một số tiết và một số câu chuyện lựa chọn dể trẻ có thể kể diễn cảm tốt.
          Ví dụ: Chủ điểm Thế giới động vật câu chuyện “ Chú dê đen”
          Đối với kế hoạch tuần tăng cường xây dựng các tiết dạy trẻ kể chuyện diễn cảm vào hoạt động học của lĩnh vực phát triển ngôn ngữ  hàng tuần. Ngoài ra vào các thời điểm khác trong ngày như hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời giáo viên cho trẻ làm quen việc kể chuyện diễn cảm những câu chuyện khác ngoài hoạt động chính tổ chức cho trẻ. Giáo viên lên kế hoạch cụ thể về tên câu chuyện những cử chỉ điệu bộ hình thức thể hiện diễn cảm để hướng dẫn trẻ. Bên cạnh đó tôi còn chú trọng đến việc trang trí nhóm lớp tạo môi trường văn học cho trẻ như góc thư viện, vườn cổ tích cho bé. Đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng sống tạo cơ hội cho trẻ được khám phá, tham quan thực tế nhằm mở rộng, củng cố sự hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, cung cấp vốn từ phát triển ngôn ngữ cho trẻ bằng việc tổ chức cho trẻ được trải nghiệm thực tế.
          Cụ thể một tháng  cho trẻ xuống vườn cổ tích tham gia hoạt động kể chuyện hai lần đầu tiên là những câu chuyện đã có sẵn trong khu vườn cổ tích như chuyện " Ông lão đánh cá và con cá vàng" " Tấm Cám" " Sự tích trầu cau" khi xây dựng kế hoạch lựa chọn nhưng câu chuyện phù hợp theo chủ đề. Trẻ còn được hoạt động kể chuyện trong khu vườn cổ tích vào những giờ hoạt động ngoài trời. Ngoài những câu chuyện có sằn giáo viên thiết kế những sa bàn, sân khấu rối cho trẻ tham gia kể chuyện.
          Biện pháp 2: Lựa chọn nội dung và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động dạy  trẻ kể chuyện diễn cảm.
          * Lựa chọn nội dung chuyện kể
          Như chúng ta đã biết kho tàng chuyện kể Việt Nam rất phong phú, đa dạng nhưng không phải câu chuyện nào cũng có thể hướng dẫn trẻ kể chuyện diễn cảm để đạt được mục đích yêu cầu giáo viên. Vì thế giáo viên cần cân nhắc và lựa chọn cho phù hợp nếu không sẽ không đạt hiệu quả khi tổ chức hoạt động. Ngoài những câu chuyện sẵn có trong chương trình tôi đã sưu tầm thêm trong sách báo kho tàng chuyện cổ tích, chuyện hiện đại Việt Nam sau khi đã sưu tầm tôi lựa chọn đưa vào xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp từng chủ đề. Lựa chọn những câu chuyện mới nội dung hấp dẫn nhiều tình tiết sinh động phù hợp với tâm lý trẻ mầm non để tránh nhàm chán khi dạy trẻ kể chuyện. Lựa chọn những câu chuyện về những con vật ngộ nghĩnh gần gũi trẻ, câu chuyện có tính giáo dục phù hợp với trẻ mầm non những vật tưởng như vô tri vô giác mà biết nói như con người gây sự tò mò thích thể hiện khi tham gia kể chuyện của trẻ.
          Ví dụ: Chủ đề Bản thân câu chuyện “ Chuyện cánh tay phải, cánh tay trái”
                     Chủ đề Gia đình câu chuyện “ Gà cánh tiên, gà trống và vịt bầu…”
                      Chủ đề Thế giới động vật câu chuyện “ Bếp ăn của loài vật, ba co gấu”
          Dựa trên những nội dung câu chuyện của lớp bé và những yêu cầu hoạt động văn học ở lớp bé vẫn những câu chuyện ấy nhưng yêu cầu thể hiện về nội dung cao hơn cách thể hiện giọng điệu lời nói cử chỉ của nhân vật  rõ nét hơn. Với trẻ 4 tuổi ngôn ngữ đã phát triển tốt hơn những nội dung chuyện được lựa chọn nhiều nhân vật thể hiện nhiều đoạn hội thoại phức tạp đồi hỏi trẻ phải có khả năng ghi nhớ tốt. Nội dung chuyện nâng dần độ khó phức tạp về cấu trúc nhằm nâng cao chất lượng kể chuyên đặc biệt là việc kể diễn cảm cho trẻ..
          * Đổi mới hình thức dạy trẻ kể chuyện diễn cảm
          Đổi mới hình thức dạy học là yếu tố đầu tiên quyết định đến việc tiếp thu hay lĩnh hội kiến thức của trẻ để giáo viên đạt được mục đích của một hoạt động khi tổ chức cho trẻ. Trẻ được học qua nhiều hình thức khác nhau sẽ tạo hứng thú khi tham gia làm tăng khả năng ghi nhớ thể hiện cảm xúc khi kể chuyện. Thay vào việc hàng ngày tổ chức các hoạt động học sinh phải ngồi nghiêm trong tổ theo  hàng để nghe cô nói thì với giờ kể chuyện tôi cho trẻ ngồi tự do ngay tại góc thư viện để cùng cô trò chuyện và tìm hiểu về câu chuyện thông qua những quyển chuyện mà tự các con mang đến cô cùng trẻ kể lại diễn cảm một câu chuyện hay. Ngoài ra trong khuân viên nhà trường có khu vườn cổ tích của bé những giờ học ngoài trời tôi tổ chức cho trẻ làm quen và tập kể chuyện diễn cảm ngay tại khu vườn cổ tích với những câu chuyện và những nhân vật có sẵn trẻ rất hứng thú và thể hiện rất tốt giọng điệu hay cử chỉ của các nhân vật.
          Ví dụ: Chủ đề Thế giới động vật - với hình ảnh chú dê Đen và dê Trắng
                  Chủ đề Gia đình - với hình ảnh Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn
                  Chuyện cổ tích - với cô Tấm
          Trong quá trình truyền đạt cho trẻ tìm hiểu nội dung câu chuyện tôi tập trung đổi mới từng hoạt động để có kết quả trẻ thực hiện tốt như trong hoạt động dạy trẻ kể chuyện  diễn cảm trên tiết học. Giáo viên luôn quan tâm đến nội dung đàm thoại vì đây là nội dung giúp trẻ ghi nhớ được cốt chuyện và giọng điệu tính cách của nhân vật tôi tổ chức với hình thức thi đua giữa các tổ giữa trẻ với trẻ kích thích trẻ tham gia vào hoạt động, gây hứng thú cho trẻ. Sau đó mới dạy trẻ kể lại câu chuyện diễn cảm bằng các cử chỉ giọng điệu có thể dạy trẻ kể kết hợp hình ảnh thiết kế minh họa hình ảnh động trên video không lồng tiếng hoặc theo tranh. Ngoài ra cho trẻ vừa kể vừa sử dụng rối tay kể đến nhân vật nào trẻ kết hợp giọng điệu và tay để điều khiển dối của nhân vật đó. Đây cũng là một trong những cách mà trẻ rất thích bởi trẻ được tự do thể hiện và chủ động điều khiển trên màn hình hay dối ở tay trẻ ngoài ra con được phối hợp nhịp nhàng giữa giọng điệu và cử chỉ của nhân vật.
          Vi dụ: Câu chuyện " Ba cô gái" tôi làm sa bàn xoay và chia cảnh theo nội dung mỗi đoạn chuyện, làm dối về sóc cô chị cả, chị hai và cô út trẻ kể đến đoạn nào tự xoay chuyển cảnh, cầm dối dẹt để điều khiển theo cảnh đã thiết kế phù hợp với mỗ đoạn chuyện, kết hợp với lời kể diễn cảm thể hiện giọng điệu phù hợp với nhân vật trong mỗi đoạn chuyên đó. Tổ chức dưới hình thức thi đua do trẻ làm người chấm thi để tìm ra những giọng kể hay nhất, trang phục đẹp nhất thể hiện dưới nhiều hình thức.
          Dạy trẻ kể chuyện diễn cảm dưới hình thức lấy trẻ làm trung tâm giáo viên chỉ là người đưa ra gợi ý về chủ đề, tên câu chuyện trẻ là người khám phá trò chuyện, tím hiểu tính cách giọng điệu nhân vật từ thể hiện nội dung chuyện, giảng nội dung câu chuyện giảng trích dẫn từng đoạn chuyện, đàm thoại theo nội dung chuyện tập trung vào những đoạn tính cách những lời hội thoại của các nhân vật trong chuyện trẻ kể được theo cả lớp, theo nhóm các bạn và tự kể được câu chuyện bằng giọng điệu của mình.
          Ví dụ: Trong chuyện " Ba cô gái" trong hoạt động trò chuyện gây hứng thú cô giáo chỉ đưa ra câu hỏi " Trong chủ đề gia đình có một câu chuyện rất hay các con có biết là câu chuyện gì không?" Trẻ sẽ kể được tên một số câu chuyện trong đó có câu chuyện "Ba cô gái" và từ đó cô dẫn dắt có thể cho một trẻ lên kể lại câu chuyện cho cô và các bạn nghe. Sau đó cô gợi ý để trẻ đàm thoại theo nội dung câu chuyện đi sâu và những lời thoại. Từ đó giúp trẻ kể chuyện chủ động hiệu quả.
          Hình thức kể chuyện luân phiên với những câu chuyện dài nhiều tuyến nhân vật giáo viên có thể chia chuyện thành đoạn. Thông qua việc giảng trích dẫn câu chuyện khắc sâu cho trẻ về nội dung của từng đoạn, giúp trẻ nhớ nội dung đoạn chuyện, nhật vật trong đoạn những lời thoại trong đoạn chuyện để trẻ có thể kể đoạn tiếp theo trong cau chuyện. Sau khi chia chuyện theo đoạn giáo viên chọn nhóm học sinh hoặc cá nhân trẻ giao nhiệm vụ cho từng nhóm, từng trẻ thực hiện kể đoạn tiếp theo đúng trình tự câu chuyện có lôgic. Với hình thức này cô có thể kể đoạn đầu hoặc cho một trẻ khá kể đoạn đầu và các bạn khác các nhóm khác kể đoạn tiếp theo.
          Ví dụ: Trong câu chuyện " Bác gấu đen và hai chú thỏ" cô giáo chia thành 3 đoạn và chọn 3 tổ tham gia kể câu chuyện.
          Đoạn 1: Trời mưa to như trút nước gió thổi ào ào bẻ gãy cả cành cây, bác gấu Đen đi chơi về bị ướt lướt thướt.....Gấu đen buốn rầu, gấu đen đi tiếp đi mãi vừa mệt vừa rét.
          Đoạn 2: Bỗng nhiên gấu đen nhìn thấy có một ngôi nhà trong nhà có đèn thắp sáng có tiếng Thỏ trắng khe khẽ hát..... Bác Gấu đen ăn bánh xong Thỏ trắng và bác gấu đen cùng đi ngủ, nửa đêm bão nổi lên ầm ầm, tiếng cành cây răng rắc có tiếng đập cửa thình thình.
          Đoạn 3: Bạn Thỏ trắng ơi cho tôi vào trú nhờ với......thôi bác cháu ta cùng đi ngủ kẻo khuya quá rồi đêm hôm ấy Thỏ Nâu và Thỏ Trắng ôm bác Gấu ngủ ngon lành.
          Hình thức kể chuyện theo nhóm giáo viên lựa chọn những câu chuyện ngắn ít nhân vật để trẻ phối hợp với nhau trong nhóm. Tổ chức cho trẻ được nghe cô kể câu chuyện giảng nội dung, đàm thoại về câu chuyện tập trung vào giọng điệu, lời nói cử chỉ giúp trẻ nhớ nội dung giọng điệu của từng nhân vật. Sau đó giáo viên chia nhóm yêu cầu trẻ kể câu chuyện theo nhóm từ đầu đến hết câu chuyện, nhóm có thể là một tổ hay 3 đến 4 trẻ tham gia kể theo yêu cầu của cô.
          Ví dụ: Câu chuyện " Vì sao gấu con bị đau răng"
                     Câu chuyện " Dê con nhanh trí"
            Kể chuyện dưới hình thức làm tranh cài theo hướng trang trí mở khung tranh có phong cảnh sắp xếp theo thứ tự nội dung chuyện dưới nhiều hình thức trong cùng một khung lớn hoặc khung dời xếp theo hàng ngang. Sau khi gây hứng thú dẫn dắt vào giờ dạy đàm thoại nội dung chính giữ giọng điệu của các nhân vật xong. Cô tập cho trẻ kể lại chuyện bằng cách trẻ kể đến đâu gài hình rời nhân vật vào khung cảnh trong tranh mà nội dung chuyện đề cập đến đó.
          Ví dụ: Khi kể chuyện " Ông lão đánh cá và con cá Vàng" đến đoạn ông lão sau khi nghe bà vợ lại quay lại bờ biển để gặp cá vàng thì sẽ cài hình rối của Ông lão gọi cá vàng lên bờ biển và thể hiện lời của bà vợ, còn hình ảnh bà vợ sẽ được cài vào hình ảnh ngôi nhà của ông bà với cái chậu đã bị vỡ, với ngôi nhà đẹp, với tòa lâu đài.....Đó cũng là một cáh hay giúp trẻ vừa kể diễn cảm được nội dung chuyện vừa liên tưởng tư duy nội dung đoạn chuyện tiếp theo để chọn khung cảnh phù hợp với nội dung và hoàn cảnh của nhân vật sao cho phù hợp.  Với hình thức này cô có thể chia đoạn và cho mỗi trẻ thể hiện một đoạn. Với cách này không chỉ những cháu giỏi, khá thực hiện được mà nó còn giúp cho trẻ trung bình, yếu cóp thể nhớ rất sâu nội dung cũng như giọng kể và giọng điệu của mỗi nhân vật trong câu chuyện mà trẻ đang hướng tới.
          Hình thức tích hợp qua các môn học khác để trẻ không bị gò bó hay nhàm chán...
          Ví dụ: Qua giờ hoạt động góc ở góc sách chuyện trẻ có thể tự kể lại diễn cảm cho các bạn nghe những câu chuyện mà trẻ đã học. Hay qua góc phân vai trẻ đóng làm cô giáo sẽ tự kể lại chuyện cho học sinh nghe.
          Thông qua giờ hoạt động ngoại khóa tại khu vườn cổ tích dạy trẻ chơi trò chơi " Ai bắt chước giống hơn" cho trẻ bắt chước giọng nói điệu bộ của các nhân vật. Hay chơi trò chơi " Ai nhanh hơn" trẻ vượt chướng ngại vật lên tìm và ghép tranh phù hợp với nội dung câu chuyện đã được học trong tuần, trò chơi " Thi kể tiếp" trẻ nhớ và kể tiếp đoạn chuyện mà bạn vừa dừng lại. Chơi trò chơi " Tay cầm tay" theo nội dung chuyện tay phải tay trái có trong chủ đề " Bản thân". Cho trẻ hát và vận động minh họa  theo nội dung một số câu chuyện đã được học. Đây là hoạt động không thể thiếu trước khi thực hiện giờ học chính trên lớp.
          Qua các buổi học kidsmart giáo viên sưu tầm những câu chuyện phù hợp độ tuổi của trẻ hướng dẫn trẻ tự kể theo trính chiếu baboy trẻ tự điều khiển trên máy và kết hợp lời hội thoại trong câu chuyện.Thông qua phong trào thi " Bé kể chuyện diễn cảm" các cấp giáo viên hộc tập những hình thức kể chuyện hay hấp dẫn từ các đợn vị bạn áp dụng vào điều kiện thực té tại nhóm lớp.
          Biện pháp 3: Tạo cơ hội cho trẻ tiếp cận với môi trường văn học để việc kể chuyện đạt hiệu quả
          * Tạo môi trường trong lớp
          Tạo môi trường phong phú thì sẽ kích thích trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động khám phá qua đó trẻ mở rộng hiểu biết của mình về thế giới xung quanh ngôn ngữ phát triển khả năng tư duy chủ động sáng tạo, trí tưởng tượng của trẻ được mở rộng và qua đó trẻ tự học được nhau qua việc trò chuyện về các nhân vật trong chuyện theo từng chủ đề. Giáo viên chú trọng việc tạo môi trường học cho trẻ phù hợp với đặc điểm nhận thức phù hợp với chủ đề chủ điểm và các hoạt động khác trong chương trình. Hình ảnh đẹp sinh động hấp dẫn an toàn cho trẻ. Ngay từ đầu năm học tạo môi trường bằng cách đưa hình ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc sách chuyện ngoài lớp học thể hiện các mảng hình ảnh cổ tích. Vẽ và sưu tầm một số chuyện tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dạy, vận động phụ huynh đóng góp chuyện tranh đưa vào góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày. Những câu chuyện thể hiện trên những bức tranh to đã giúp trẻ dễ chi giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện. Từ đó trẻ biết vận dụng những kiến thức đó vào kể chuyện diễn cảm cử chỉ điệu bộ các nhân vật.
          Ví dụ:Tại lớp học tôi dành một khoảng không gian lớn để trang trí cho góc sách chuyện trong lớp tôi chuẩn bị giá chuyện để với mỗi chủ điểm giáo viên sưu tầm những câu chuyện tranh, những nhân vật bằng dối dẹt có bánh xe có cử động tay chân và tận dụng những chuyện tranh cũ, những sản phẩm vẽ của trẻ cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh chuyện, mô hình câu chuyện bằng sa bàn, màn chiếu, sân khấu dối....để trẻ có thể tự kể chuyện hoặc kể cho nhau nghe vào bất cứ lúc nào không nhất thiết phải giờ học. ngoài ra với các góc học khác tùy từng chủ điểm giáo viên bố trí tranh ảnh phù hợp.
          Khi tạo môi trường hoạt động cho trẻ giáo viên không nên trưng bày hết các đối tượng ra cùng một lúc như vậy trẻ dễ nhàm chán không khai thác hết nội dung mà giáo viên phải đưa ra dần dần, thường xuyên có sự thay đổi, bổ xung làm mới tạo hứng thú cho trẻ. Giáo viên không trang trí những mảng tường chết sẽ làm cho giáo viên khó có thể bổ xung làm mới môi trường không được thay đổi theo các nội dung chủ đề chủ điểm mà trang trí những nội dung cơ bản gây hứng thú và trẻ được tự tay làm mới chủ đề theo từng ngày gây hứng thú cho trẻ.
          Ví dụ: Đối với chủ đề " Thế giới động vật" khung chủ đề giáo viên có thể vẽ bức tranh to có cây cối, nhà cửa, ngôi nhà, đường đi...Ỏ tuần thực hiện chủ điểm các con vật trong gia đình giáo viên gắn các con vật trong gia đình, sang chủ đề các con vật trong rừng giáo viên chỉ cần gỡ bỏ các con vật trong gia đình xuống gắn các con vật trong rừng lên thay đổi vị trí bổ xung một số cảnh vật như vậy giáo viên đã thay đổi được môi trường sống phù hợp với chủ điểm đang thực hiện mà vẫn gây được sự tập trung chú ý của trẻ. Tương tự như vậy giáo viên có thể thay đổi được thường xuyên. Qua cách nghĩ và cách làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ chủng loại về đồ dùng trục quan đa dạng phong phú đã giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động và thể hiện diễn cảm nội dung câu chuyện.
          * Tạo môi trường ngôn ngữ cho trẻ
          Giáo viên nghiên cứu kỹ từng tác phẩm để truyền thụ đến trẻ một cách tốt  nhất những ngôn ngữ có nghệ thuật giúp trẻ thể hiện diễn cảm tác phẩm. Việc rèn kỹ năng kể diễn cảm cho trẻ có tác dụng phát triển ngôn ngữ, hình thành những tình cảm đạo đức cho trẻ với sự vật con người ở môi trường xung quanh. Trong các hoạt động hàng ngày của trẻ giáo viên tạo cơ hội để trẻ được thể hiện như trong hoạt động vui chơi trong trò chơi phân vai trẻ được thể hiện đúng giọng nói cử chỉ hay điệu bộ của từng vai chơi. Giáo viên tạo tình huống cho trẻ sử dụng đúng giọng điệu, ngữ điệu ngắt nghỉ đúng lời thoại của nhân vật hoặc trong hoạt động hàng ngày khi trò chuyện giao lưu với cô.
          Đàm thoại trao đổi gợi mở nhằm kích thích ngôn ngữ của trẻ, trong hoạt động kể chuyện diễn cảm giáo viên cần có hệ thống câu hỏi bám sát giọng điệu, hành động cao độ của giọng kể miêu tả đúng tâm trạng của từng nhân vật.
          Ví dụ: Con hãy thể hiện giọng đanh thép của chú dê Đen?
           Giáo viên đặt câu hỏi cho nhiều trẻ được tham gia trả lời cùng lúc xoáy sâu vào giọng điệu cử chỉ của từng nhân vật sau đó cho trẻ tự thể hiện theo nhóm. Bên cạnh việc giáo viên trao đổi gợi mở với trẻ về các tình tiết sự kiện phù hợp với tính cách và hoàn cảnh của nhân vật.
          Ví dụ: Với câu chuyện " Quả táo của ai?" giọng điệu cơ bản là trong sáng sôi nổi thể hiện nội dung là thỏ quạ nhím đều muốn nhận quà và cuối cùng quả táo đó về ai? Trong câu chuyện này giáo viên cần tạo môi trường nói để trẻ thể hiện được ngữ điệu của thỏ nhím, quạ cần cao, thậm chí có phần gay gắt thể hiện được ý thức tranh chấp của các con vật này. Giọng nói cảu thỏ đòi hỏi khẳng định, còn giọng của quạ đen thì quyết liệt.
          * Tạo môi trường ngoài lớp học
          Để tăng cường vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh củng cố mở rộng hiểu biết phát triển ngôn ngữ tích lũy các kinh nghiệm tôi đã xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ đi tham quan dã ngoại, đi xem phim, tổ chức các hoạt động ngoài trời, để trẻ được khám phá thực tế cung cấp vốn từ phát triển ngôn ngữ  từ đó trẻ có những nhận xét đánh giá so sánh giữa cái mà trẻ đã biết qua các hoạt động hàng ngày với cô qua các kiến thức cô cung cấp trên cơ sở đó khắc sâu cho trẻ về thế giới xung quanh
          Ví dụ: Cho trẻ đi thăm quan Công viên Nhạc Sơn, công viên Hồ Chí Minh thăm quan khu Đền Thượng.
           Cho trẻ đi tham quan con đường đưa trẻ đến gần sự vật, hiện tượng. Trẻ có thế quan sát các sự vật...và mở rộng nhận thức của mình. Nội dung tham quan phải đáp ứng được sở thích của sở thích của trẻ không gò bó áp đặt trẻ theo một nội dung mà giáo viên chỉ là người định hướng cho trẻ tập trung vào một nội dung để đạt hiệu quả. Sau buổi tham quan giáo viên nên trò chuyện, trao đổi gợi hỏi để củng cố các nhận thức và ấn tượng mà trẻ thu lượm được, trẻ nhớ và kể lại những hình ảnh trẻ đã thấy.
          Tăng cường hoạt động ngoại khóa cho trẻ như đi dạo đi chơi, hoạt động ngoài trời tổ chức các hoạt động tập thể tạo cho trẻ có cơ hội giao lưu cùng bạn tăng cường ngôn ngữ rèn cho trẻ tính kiên trì nhanh nhẹn hoạt bát tự tin khi thực hiện giao tiếp, phát huy khả năng của mỗi cá nhân đây cũng là yếu tố quan trọng để phát triển tư duy sáng tạo cho trẻ. Muốn kể lại trẻ phải huy động từ ngữ và sử dụng từ chính xác. Củng cố kiến thức củng cố vốn từ. Khi trực quan trẻ tích lũy dần dần những kinh nghiệm, những hình ảnh, những biểu tượng và dùng phương tiện ngôn ngữ để củng cố và diễn đạt lại khi kể chuyện.
          Ví dụ: Trong hoạt động ngoài trời, cô giáo có thể chỉ vào bồn hoa hình vuông và hỏi trẻ "Bồn hoa có hình gì?" nếu trẻ không nhớ cô có thể nói với trẻ " Bồn hoa hình vuông nó có 4 cạnh bằng nhau" Phát triển ngôn ngữ mạch lạc. Tập cho trẻ diễn đạt. Khi cho trẻ quan sát hiện tượng gió, trẻ nhìn trên vòm cây và nói " Cành cây lắc lư ghê lắm. Gió thổi rất mạnh"
          Biện pháp 4: Tham mưu tuyên truyền với các tổ chức trong nhà trường
          Trên cơ sở xây dựng kế hoạch để thực hiện tốt đề tài của mình tôi đã mạnh dạn tham mưu với các tổ chức trong  nhà trường. Tiếp tục thực hiện tốt mục tiêu xây dựng trường mầm non đạt chất lượng cao với tiêu chí nâng cao chất lương chăm sóc giáo dục trẻ phát triển toàn diện về thể chất và giáo dục, mạnh dạn tự tin trong giao tiếp trong đó hoạt động phát triển ngôn ngũ giữ vai trò quan trọng. Trẻ biết yêu cái thiện ghét kẻ ác trẻ biết yêu thiên nhiên cuộc sống biết cảm thụ cái đẹp. Tổ chức kiểm tra đánh giá việc tổ chức thực hiện hoạt động phát triển ngôn ngữ thông qua các giờ văn học ở tất cả các độ tuổi. Cung cấp tài liệu phương tiện đồ dùng đồ chơi các buổi hội thảo tập huấn chia sẻ kinh nghiệm về nội dung, hình thức tổ chức dạy trẻ kể chuyện diễn cảm đạt hiệu quả trong nhà trường và các trường trong cụm vành đai. Tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường và hội cha mẹ đầu tư trang bị cơ sở vật chất xây dựng nhiều sân chơi khu vui chơi để trẻ có cở hội hòa mình vào thế giới cổ tích, những hình ảnh câu chuyện về những sự vật xung quanh.
          Đối với Ban giám hiệu nhà trường tôi chủ động xây dựng kế hoạh hoạt động và tham mưu với nhà trường cung cấp cho các lớp máy chiếu, màn chiếu phục vụ việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các giờ dạy trẻ kể chuyện đạt hiệu quả. Những tư liệu băng đĩa hình những câu chuyện hay phù hợp nhận thúc và độ tuổi  tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội nghiên cứu và vận dụng. Trong kế hoạch nhiệm vụ năm học của nhà trường cần đưa ra nội dung tổ chức các buổi tham quan dã ngoại của học sinh để trẻ có cơ hội mở rộng vốn hiểu biết làm phong phú thêm ngôn ngữ cho trẻ tạo điều kiện để trẻ được chia sẻ giao lưu học hỏi ở các bạn cùng lứa tuổi. Ngoài ra tôi cũng mạnh dạn tham mưu cho Ban giám hiệu nhà trường hàng năm tổ chức các hội thi như " Kể chuyện sáng tạo" thành lập những "Câu lạc bộ bé yêu văn học" " Ngày hội sách cho bé"
          Đối với hội phụ huynh của lớp tôi cũng mạnh dạn đưa kế hoạch thực hiện của mình ra để cùng trao đổi bàn bạc và tham mưu với hội phụ huynh về việc đầu tư đồ dùng đồ chơi cho các con ở lớp để phục vụ hoạt động văn học trọng tâm là việc rèn trẻ kể chuyện diễn cảm đạt yêu cầu. Tổ chức các buổi tuyên truyền về tầm quan trọng của việc cho trẻ đọc kể diễn cảm các tác phẩm văn học có ý nghĩa.
          Công tác tuyên truyền thông qua các hoạt động hàng ngày, qua giờ đón trả trẻ giáo viên trao đổi và hướng dẫn phụ huynh cho con tiếp cận các tác phẩm văn học bằng cách kể cho trẻ, hướng dẫn trẻ kể chuyện động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trò chuyện cùng trẻ. Thông qua các hội thi nhà trường giáo viên tuyên truyền về vai trò của nội dung những câu chuyện với nhận thức và tâm hồn trẻ.
          2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
          Khi áp dụng thực hiện nghiên cứu sáng kiến tại lớp Mẫu giáo Nhỡ C trường Mầm non Hoa Mai tôi đã nhận thấy sự thay đổi rõ rệt ở trẻ thể hiện qua các hoạt động học đặc biệt là chất lượng giờ dạy trẻ kể chuyện diễn cảm thông qua hoạt động này trẻ được cung cấp thêm vốn từ phát triển tốt về ngôn, ngữ trẻ mạnh dạn tự tin chủ động trong giao tiếp. Qua các câu chuyện giáo dục cho trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, trẻ yêu quê hương cuộc sống tình yêu thương con người sâu sắc. Đối chiếu với kết quả trước khi thực hiện đề tài trẻ đã tiến bộ rõ rệt.
 
 Kết quả đánh giá trước khi sử dụng các biện pháp tác động

TT	Nội dung	Tổng số	Kết quả trước khi thực nghiệm
			Giỏi		Khá		Đạt yêu cầu		Chưa đạt
			Tổng        số	%	Tổng số	%	Tổng số	%	Tổng số	%
1	Thể hiện được giọng điệu cử chỉ nét mặt	38 trẻ	6	15,5	8	21	16	42,5	8	21
2	Biết thể hiện đúng ngôn ngữ với hoàn cảnh cốt chuyện	38 trẻ	5	13	8	21	11	29,5	14	36,5
3	Hứng thú tham gia kể chuyện diễn cảm	38 trẻ	5	13	6	15,5	14	36,5	13	34,5

 
Kết quả đánh giá sau khi sử dụng các biện pháp tác động

TT	Nội dung	Tổng số	Kết quả sau khi thực nghiệm
			Giỏi		Khá		Đạt yêu cầu		Chưa đạt
			Tổng số	%	Tổng số	%	Tổng số	%	Tổng số	%
1	Thể hiện được giọng điệu cử chỉ nét mặt	38 trẻ	12	31,5	19	50	7	18,5
2	Biết thể hiện đúng ngôn ngữ với hoàn cảnh cốt chuyện	38 trẻ	15	39,5	15	39,5	8	21
3	Hứng thú tham gia kể chuyện diễn cảm	38 trẻ	10	26,3	21	55,3	7	18,4

 
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn khi tổ chức cho trẻ mẫu giáo làm quen tác phẩm văn học trong trường Mầm non – Nhà xuất bản đại Quốc gia Hà Nội
2. Phương pháp tổ chức hoạt động văn học cho trẻ mẫu giáo  - Nhà xuất bản Giáo Dục
3. Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 4-5 tuổi – giáo dục mầm non
Điều lệ trường Mầm non
4. Kế hoạch nhiệm vụ năm học 2014 – 2015
5. Tạp chí giáo dục Mầm non
6. Kênh VTV2 đài truyền hình Việt Nam